Çmimet e ushqimit kanë shënuar rritje të vazhdueshme në Kosovë gjatë më shumë se një dekade e gjysmë. Të dhënat zyrtare të Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, të përmbledhura në raportin “Çmimet e Produkteve Bujqësore në Kosovë 2008–2024”, ofrojnë një pasqyrë të detajuar mbi ecurinë e çmimeve në fermë, në tregun me pakicë dhe në import për dhjetëra produkte bujqësore bazë, shkruan Kujdestari.info.
Raporti tregon se rritja e çmimeve nuk ka qenë e njëtrajtshme për të gjitha produktet, por në shumë raste ka qenë e ndjeshme, veçanërisht pas vitit 2020, kur tregjet janë përballur me kriza globale dhe rritje të kostove të prodhimit.
Çmimet e produkteve ushqimore në Kosovë kanë pësuar ndryshime të ndjeshme gjatë viteve të fundit, duke ndikuar drejtpërdrejt në standardin e jetesës së qytetarëve. Një pasqyrë e detajuar e këtyre zhvillimeve ofrohet nga raporti zyrtar i Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, i cili përmbledh ecurinë e çmimeve të produkteve bujqësore në periudhën 2008-2024, në tri nivele, çmimi në fermë, çmimi në tregun me pakicë dhe çmimi i importit. (RAPORTI)
Raporti përfshin dhjetëra produkte bazë bujqësore dhe paraqet një seri të gjatë kohore, e cila mundëson analizimin e trendeve afatgjata dhe identifikimin e periudhave me rritje më të theksuar të çmimeve.
Drithërat: rritje graduale, por e vazhdueshme e çmimeve
Gruri
Sipas të dhënave zyrtare, çmimi mesatar i grurit në fermë në vitin 2014 ishte rreth 0.26 euro për kilogram, ndërsa gjatë viteve pasuese ka shënuar rritje graduale, duke arritur rreth 0.29 euro/kg në vitin 2024. Në të njëjtën kohë, çmimi i grurit në tregun me pakicë ka qenë dukshëm më i lartë, duke lëvizur nga 0.36–0.38 euro/kg në vitet e hershme, deri në mbi 0.42 euro/kg në vitet e fundit.
Çmimet e importit për grurin kanë ndjekur një trend të ngjashëm rritës, duke reflektuar ndikimin e tregjeve ndërkombëtare në çmimet vendore.
Misri
Për misrin, raporti tregon se çmimi në fermë ka qenë rreth 0.15–0.19 euro/kg në vitet e hershme, ndërsa pas vitit 2020 ka arritur deri në 0.32 euro/kg. Në tregun me pakicë, çmimi i misrit ka kaluar 0.60 euro/kg në disa vite, duke krijuar një diferencë të konsiderueshme mes çmimit të prodhimit dhe çmimit për konsumatorët
Perimet bazë, rritje e ndjeshme e çmimeve në dekadën e fundit
Domatja
Domatja është një nga produktet me luhatje të theksuara të çmimeve. Çmimi në fermë në vitin 2014 ishte rreth 0.55 euro/kg, ndërsa në vitet 2022–2024 ka arritur deri në 0.67–0.69 euro/kg. Në tregun me pakicë, çmimi ka kaluar 1 euro/kg në disa vite, duke arritur në 1.26 euro/kg në vitin 2022 dhe rreth 1.16 euro/kg në vitin 2024.
Patatja
Patatja, një nga produktet më të konsumuara në Kosovë, ka shënuar rritje të qëndrueshme. Çmimi në fermë ka lëvizur nga rreth 0.31 euro/kg në vitin 2014, në mbi 0.48–0.49 euro/kg në vitet e fundit. Në tregun me pakicë, çmimi ka kaluar 0.60 euro/kg në vitin 2024.
Qepa
Çmimi i qepës në fermë ka shënuar rritje nga rreth 0.32 euro/kg në vitin 2014, në mbi 0.52 euro/kg në vitin 2024. Veçanërisht e theksuar është rritja e çmimeve të importit, të cilat në disa vite kanë kaluar 1.16 euro/kg, duke ndikuar në rritjen e çmimeve në tregun vendor.
Perimet e tjera: lakra, speci, trangulli dhe spinaqi
Raporti evidenton rritje të çmimeve edhe për produkte të tjera të rëndësishme:
Speci: çmimi në fermë ka arritur deri në 1.02 euro/kg, ndërsa në tregun me pakicë ka kaluar 1.47 euro/kg në vitet e fundit.
Trangulli: çmimi në fermë ka shënuar rritje deri në 0.61 euro/kg, ndërsa në treg ka kaluar 1 euro/kg.
Spinaqi: çmimi në treg ka arritur deri në 1.83 euro/kg, duke reflektuar rritjen e kostove të prodhimit dhe shpërndarjes
Frutat, rritje e fortë e çmimeve për disa kultura
Molla dhe dardha
Çmimi i mollës në fermë ka qenë rreth 0.49 euro/kg në vitin 2014 dhe ka arritur deri në 0.95 euro/kg në vitin 2024. Në tregun me pakicë, çmimi ka kaluar 1 euro/kg në disa vite. Edhe dardha ka shënuar rritje të ngjashme, me çmimin në treg që ka arritur deri në 1.96 euro/kg
Dredhëza dhe mjedra
Këto produkte shënojnë rritjet më të larta të çmimeve. Çmimi i mjedrës në fermë ka arritur deri në 3.50 euro/kg, ndërsa në tregun me pakicë ka kaluar 4.60 euro/kg. Dredhëza ka ndjekur trend të ngjashëm, me çmime mbi 1.60 euro/kg në fermë dhe më të larta në treg
Analiza e përgjithshme e trendeve
Të dhënat për periudhën 2008–2024 tregojnë qartë se shumica e produkteve bujqësore kanë shënuar rritje afatgjate të çmimeve; diferenca mes çmimit në fermë dhe çmimit në treg mbetet e lartë; çmimet e importit kanë luajtur rol kyç në formësimin e çmimeve vendore; pas vitit 2020 vërehet një përshpejtim i rritjes së çmimeve për disa produkte bazë.
Raporti i Ministrisë së Bujqësisë ofron një pasqyrë të qartë statistikore mbi rritjen e çmimeve të produkteve bujqësore në Kosovë gjatë 16 viteve të fundit. Shifrat tregojnë se ushqimi është bërë më i shtrenjtë për qytetarët, ndërsa rritja e çmimeve ka qenë më e theksuar në tregun me pakicë sesa në nivelin e fermës. /Kujdestari.info/