Gjykata Komerciale e Kosovës ka refuzuar në tërësi padinë e Kompanisë Kosovare për Furnizim me Energji Elektrike (KESCO), e cila kishte kërkuar anulimin e një pjese të vendimit të Zyrës së Rregullatorit për Energji (ZRrE) dhe kompensim prej 3.16 milionë eurosh për kostot e ashtuquajtura të “jobalancave”. Vendimi i gjykatës e konsideron të pabazuar kërkesën e kompanisë, duke i dhënë të drejtë rregullatorit në një rast që lidhet drejtpërdrejt me tarifat e energjisë dhe mbrojtjen e konsumatorëve, shkruan Kujdestari.info.
Gjykata Komerciale e Kosovës ka marrë një vendim të rëndësishëm në sektorin e energjisë, duke refuzuar në tërësi padinë e Kompanisë Kosovare për Furnizim me Energji Elektrike (KESCO) kundër Zyrës së Rregullatorit për Energji (ZRrE). Kompania kishte kërkuar anulimin e një pjese të vendimit të rregullatorit dhe kompensimin e një shume prej 3.16 milionë eurosh, por gjykata vlerësoi se kërkesa është e pabazuar dhe se vendimi i ZRrE-së është në përputhje me ligjin dhe interesin publik.
Rasti ka të bëjë me vendimin e ZRrE-së të datës 7 shkurt 2022, përmes të cilit janë përcaktuar të hyrat maksimale të lejuara për furnizuesin me shërbim universal për vitin tarifor 2022. Në këtë vendim, rregullatori kishte refuzuar të njohë si kosto të justifikuar shumën prej 3.16 milionë euro që KESCO kishte paguar për devijime në sistemin energjetik, të njohura si “jobalanca”. KESCO e kishte kundërshtuar këtë vendim, duke pretenduar se bëhej fjalë për shpenzime reale që duhej të përfshiheshin në tarifat e energjisë. (VENDIMI)
Në padinë e saj, kompania argumentonte se rregullatori kishte vepruar në kundërshtim me metodologjinë tarifore dhe me ligjin për rregullimin e energjisë, duke mos reflektuar kostot reale të furnizimit. Sipas saj, rregullat për të hyrat e furnizuesit me shërbim universal parashohin që të gjitha kostot e arsyeshme të përfshihen në llogaritjen e të hyrave të lejuara, përfshirë edhe kostot e jobalancave. Kompania theksonte se këto shpenzime ishin të faktuara dhe të paguara, prandaj përjashtimi i tyre ishte i padrejtë dhe i kundërligjshëm.
Megjithatë, ZRrE kishte një qëndrim krejtësisht të kundërt. Sipas rregullatorit, devijimet në sistemin energjetik nuk ishin rezultat i rrethanave të zakonshme të tregut, por pasojë e veprimeve të vetë KESCO-s, e cila kishte bërë nominime të pasakta dhe më të ulëta se nevoja reale e konsumit gjatë muajit dhjetor 2021. Si pasojë e këtyre devijimeve, sistemi elektroenergjetik i Kosovës ishte detyruar të tërheqë energji në mënyrë të paautorizuar nga rrjetet fqinje, duke krijuar kosto të larta që nuk mund të justifikohen si pjesë e tarifave për konsumatorët.
ZRrE kishte theksuar se vetëm për muajin dhjetor 2021, devijimet kishin arritur në një nivel të tillë që KOSTT kishte vlerësuar një kosto prej rreth 17 milionë eurosh për balancimin e sistemit, ku përfshihej edhe një faktor penalizues për shkak të devijimeve të qëllimshme. Në këtë kontekst, rregullatori kishte vendosur që këto kosto, përfshirë edhe shumën 3.16 milionë euro të kontestuar, të mos barteshin te konsumatorët, por të mbuloheshin nga vetë furnizuesi.
Gjykata, pasi analizoi të gjitha provat dhe argumentet, arriti në përfundimin se ZRrE kishte vepruar në përputhje me kompetencat dhe detyrimet e saj ligjore. Në aktgjykim theksohet se rregullatori ka për obligim të sigurojë që tarifat e energjisë të jenë të arsyeshme dhe të bazuara në kosto reale, por vetëm kur këto kosto janë të justifikuara dhe nuk burojnë nga shkeljet apo mosveprimet e operatorëve.
Sipas gjykatës, në këtë rast është vërtetuar se devijimet në sistem janë shkaktuar nga veprime të vetë KESCO-s, e cila nuk ka nominuar sasinë e duhur të energjisë për të përmbushur kërkesën reale të konsumatorëve. Kjo ka detyruar operatorin e sistemit të ndërhyjë për të stabilizuar rrjetin, duke krijuar kosto shtesë që nuk mund të konsiderohen si të arsyeshme për t’u përfshirë në tarifa.
Gjykata gjithashtu konstatoi se KESCO nuk kishte arritur të provojë me fakte dhe prova se ekziston një gjendje tjetër faktike nga ajo e konstatuar nga ZRrE. Përkundrazi, të gjitha provat e administruara mbështesnin konstatimet e rregullatorit, përfshirë raportet e monitorimit dhe dokumentacionin përkatës që tregonte për devijime sistematike dhe të qëllimshme.
Një element tjetër i rëndësishëm në këtë rast është edhe fakti se ZRrE kishte ndërmarrë masa ndëshkuese ndaj KESCO-s për këto shkelje, duke e gjobitur me mbi 8.4 milionë euro për shkelje ligjore që lidhen me blerjen e energjisë dhe nominimet. Kjo tregon se rregullatori e kishte trajtuar çështjen jo vetëm në aspektin tarifor, por edhe në aspektin e përgjegjësisë ligjore të operatorit.
Në përfundim, gjykata thekson se vendimi i ZRrE-së është nxjerrë duke respektuar procedurat ligjore, duke vërtetuar drejt gjendjen faktike dhe duke zbatuar saktë dispozitat materiale të ligjit. Për këtë arsye, nuk ekziston asnjë bazë ligjore për anulimin e tij, dhe si rrjedhojë padia e KESCO-s është refuzuar në tërësi.
Ky vendim konsiderohet me rëndësi të veçantë për sektorin energjetik, pasi konfirmon një parim kyç se kostot që burojnë nga menaxhimi i dobët apo devijimet e operatorëve nuk mund të transferohen automatikisht te qytetarët përmes faturave të energjisë. Në këtë mënyrë, gjykata ka vendosur një precedent të qartë për mbrojtjen e interesit publik dhe për përgjegjësinë e operatorëve në tregun e energjisë në Kosovë. /Kujdestari.info/