Edhe fundviti 2025 e gjeti Kosovën me një realitet të pandryshuar ekonomik, me varësi të theksuar nga importi dhe një eksport që mbetet simbolik përballë nevojave të tregut, shkruan Kujdestari.info.
Sipas të dhënave zyrtare të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës, në muajin dhjetor eksporti arriti të mbulojë vetëm 12,5 për qind të importit, një tregues alarmues që dëshmon për dobësinë strukturore të prodhimit vendor dhe mungesën e politikave efektive zhvillimore.
Në dhjetor 2025, deficiti tregtar i Kosovës arriti në 557,4 milionë euro, vetëm 0,7 për qind më i ulët krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024, kur deficiti ishte 561,5 milionë euro. Kjo rënie minimale nuk përfaqëson përmirësim real, por më tepër stagnim në një nivel të lartë të pabarazisë tregtare.
Eksporti i mallrave në këtë muaj kishte vlerën 79,4 milionë euro, ndërsa importi arriti në 636,9 milionë euro. Edhe pse eksporti shënoi rritje vjetore prej 14,1 për qind, kjo rritje mbetet e pamjaftueshme përballë volumit të importeve, të cilat u rritën me 0,9 për qind. Në terma praktikë, ekonomia e Kosovës vazhdon të konsumojë shumë më tepër sesa prodhon.
Struktura e eksporteve tregon kufizime serioze në vlerën e shtuar. Pjesën më të madhe e zënë metalet bazë dhe artikujt prej tyre me 18,1 për qind, të pasuara nga ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani me 15,1 për qind, si dhe produktet minerale me 14,4 për qind. Këto shifra dëshmojnë se eksporti mbështetet kryesisht në sektorë primarë ose me përpunim të ulët, duke reflektuar mungesë të industrisë konkurruese dhe teknologjisë së avancuar.
Në anën tjetër, importet dominohen nga mallra strategjike dhe kapitale. Mjetet e transportit përbëjnë 13,6 për qind të importeve, makineritë dhe pajisjet mekanike e elektrike 13,3 për qind, ndërsa ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani 12,9 për qind. Pra, kjo tregon se Kosova jo vetëm që nuk prodhon mjaftueshëm për tregun e brendshëm, por importon edhe pajisjet bazë për zhvillim ekonomik.
Partnerët tregtarë e thellojnë edhe më tej këtë pabarazi. Eksportet drejt vendeve të Bashkimit Evropian arritën në vetëm 23,5 milionë euro, ose 29,5 për qind të totalit, duke shënuar madje rënie prej 0,81 për qind. Ndërkohë, importet nga BE-ja kapën vlerën 283,2 milionë euro, apo 44,5 për qind të importeve totale, me rritje prej 5 për qind. Gjermania mbetet partneri kryesor si në eksport ashtu edhe në import, por bilanci është dukshëm në favor të importeve.
Ndryshe paraqitet situata me vendet e CEFTA-s, ku eksportet arritën në 39,0 milionë euro, ose 49,1 për qind të eksporteve të përgjithshme, me rritje prej 17,4 për qind. Megjithatë, edhe këtu Kosova mbetet kryesisht treg shitjeje për mallra me vlerë të ulët, ndërsa importet nga CEFTA, megjithëse ranë për 23,8 për qind, vazhdojnë të mbulojnë produkte bazike.
Në raport me vendet e tjera, eksportet arritën në 17,0 milionë euro, ndërsa importet kapën shifrën e lartë prej 277,8 milionë euro. Turqia dhe Kina dominojnë importin në këtë kategori, duke theksuar edhe më shumë varësinë e Kosovës nga tregjet jashtë rajonit. /Kujdestari.info/