Kungulli vazhdon të jetë një ndër kulturat më të rëndësishme perimtare në Kosovë, si për nga sipërfaqja e mbjellë ashtu edhe për nga pesha që ka në furnizimin e tregut vendor, shkruan Kujdestari.info.
Sipas të dhënave zyrtare të Ministrisë së Bujqësisë, gjatë periudhës 2021–2023, kungulli ka qenë kultura e katërt më e kultivuar në vend, pas patates, specit dhe fasules, duke përbërë rreth 13 për qind të gjithsej sipërfaqes së mbjellë me perime.
Në vitin 2023, në Kosovë janë mbjellë 2,621 hektarë me kungull, ndërsa prodhimi total ka arritur në 21,826 tonë, me një rendiment mesatar prej 8.33 tonë për hektar. Megjithëse sipërfaqja e mbjellë ka mbetur pothuajse e njëjtë krahasuar me vitin paraprak, prodhimi ka shënuar rënie prej rreth 3 për qind, kryesisht si pasojë e kushteve të pafavorshme klimatike që kanë ndikuar në uljen e rendimentit
Pavarësisht kësaj rënieje, kungulli vazhdon të ketë rol të rëndësishëm në furnizimin e tregut vendor. Të dhënat tregojnë se Kosova nuk është ende vetë-mjaftuese për shumicën e kulturave perimtare, përfshirë edhe kungullin, çka reflektohet në nivelin e lartë të importit të perimeve në përgjithësi. Vetëm gjatë vitit 2023, vlera e importit të perimeve ka arritur mbi 50 milionë euro, ndërsa eksporti ka qenë dukshëm më i ulët, duke krijuar një bilanc tregtar negativ prej rreth 39 milionë eurosh
Sa i përket tregtisë së jashtme specifikisht për kungullin dhe kungullin e misirit, të dhënat tregojnë se importi tejkalon dukshëm eksportin, si në vlerë ashtu edhe në sasi. Kjo nënkupton se tregu vendor ende mbështetet në produkte të importuara, veçanërisht jashtë sezonit të vjeljes, duke krijuar hapësirë reale për rritjen e prodhimit vendor dhe zëvendësimin e importit
Një tjetër element që e bën kultivimin e kungullit ekonomikisht tërheqës është mbështetja direkte nga shteti. Në kuadër të Programit të Pagesave Direkte, kungulli përfshihet në skemat subvencionuese për sipërfaqet e mbjella në fushë të hapur, ndërsa fermerët përfitojnë gjithashtu edhe nga grantet investive për zhvillimin e sektorit të perimeve. Kjo mbështetje ka ndikuar që shkalla e vetëmjaftueshmërisë me perime në Kosovë të arrijë mesatarisht rreth 78 për qind gjatë periudhës 2021–2023
Në përmbledhje, të dhënat zyrtare tregojnë se kungulli ka treg në Kosovë dhe ka potencial ekonomik për fermerët, sidomos për ata që kanë tokë në dispozicion dhe mundësi për prodhim të organizuar. Megjithatë, për ta shfrytëzuar plotësisht këtë potencial, nevojiten investime në rritjen e rendimentit, ruajtjen e prodhimit dhe lidhjen më të mirë me tregun, në mënyrë që prodhimi vendor të zëvendësojë importin dhe të krijojë vlerë të shtuar për ekonominë bujqësore të vendit. /Kujdestari.info/